మకర సంక్రాంతి పండుగ వెనుక ఉన్న గొప్ప జానపద సంస్కృతి

సంక్రాంతి అనేది ప్రతి సంవత్సరం ఒక నిర్ణీత రోజున, ఆకాశంలో ఒక నిర్ణీత సమయంలో జరిగే ఆశ్చర్యకరమైన బహుమతి. సూర్యుడు ఉత్తరాయణం నుండి దక్షిణాయనానికి తన మార్గాన్ని మార్చుకుంటాడు. ఈ గొప్ప ఉద్యమం మొత్తం ప్రపంచ పర్యావరణ దిశను మారుస్తుంది. భారతీయులు ఈ పరివర్తనను సంక్రాంతి పండుగగా జరుపుకుంటున్నారు.

Folk culture behind Makara Sankranti FestivalFolk culture behind Makara Sankranti Festival

వలస అనేది కేవలం భౌగోళిక మార్పు కాదు. పౌరాణిక, చారిత్రక, జానపద, వైజ్ఞానిక మరియు కళాత్మక అంశాలను కూడా జోడించారు.

సనాతన ధర్మంలోని ఆరు వేదాంగాల్లో జ్యోతిష్యం ముఖ్యమైనది. ఈ శాస్త్రం ప్రకారం, సూర్యుడు నిర్యాణ మకరాశిలో ప్రవేశించినప్పుడు 'మకర సంక్రాంతి' వస్తుంది. గ్రెగోరియన్ క్యాలెండర్ ప్రకారం, ఇది జనవరి 13న మధ్యాహ్నం 12:57 గంటలకు మకరరాశిలోకి ప్రవేశిస్తుంది. ఈ సమయానికి రాత్రి కావడంతో జనవరి 14న మకర సంక్రాంతిని జరుపుకోవడం ఆనవాయితీ.

గెలీలియో టెలిస్కోప్‌ను కనిపెట్టి, భూమిని దాటి ఉపగ్రహాలు చూడడానికి వేల సంవత్సరాల ముందే భారతీయులు సూర్యుని కదలికలో మార్పును ఎలా గుర్తించగలిగారు అనేది ఆశ్చర్యంగా ఉంది.

భీష్ముడు చనిపోవడానికి ఉత్తరాయణ పర్వాన్ని ఎంచుకున్నట్లు మహాభారతంలో ప్రస్తావన ఉంది. అంటే పౌరాణిక గర్భంలో కూడా పరివర్తన పాదముద్రలున్నాయని స్పష్టమవుతుంది.

1) ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల వివరణ

1) ఖగోళ శాస్త్రవేత్తల వివరణ

తూర్పున సూర్యోదయం మరియు పశ్చిమాన సూర్యాస్తమయం అనే సాధారణ ఆలోచన ప్రజాదరణ పొందింది. అయితే, ఖగోళ శాస్త్రవేత్తలు ప్రత్యామ్నాయ వివరణను ఇస్తారు. సంవత్సరంలో రెండు రోజులు సూర్యోదయం మరియు సూర్యాస్తమయం తూర్పు-పడమరలలో జరుగుతాయి. ఈ రోజులను విషువత్తులు అంటారు. మిగిలిన రోజులలో రైజింగ్ తూర్పుకు కుడి లేదా ఎడమ వైపున ఉంటుంది. కుడివైపు ఉత్తరాయణంగానూ, ఎడమవైపున దక్షిణాయనంగానూ పరిగణిస్తారు.

సూర్యుడు దక్షిణం వైపు వెళ్లడం మానేసి ఉత్తరం వైపు వంగిపోవడాన్ని ఉత్తరాయణ దినం అంటారు. ఇది వేసవి కాలం ముగిసే సూచన. మరో ఆరు నెలల పాటు ఇదే మార్గంలో ప్రయాణించే సూర్యదేవ్; తిరిగి పాత మార్గానికి; అంటే దక్షిణాయనం వైపు మొగ్గు చూపుతాడు. అప్పుడు వేసవి ముగుస్తుంది మరియు శీతాకాలం మళ్లీ ప్రారంభమవుతుంది.

2) సంక్రాంతి పండుగ

2) సంక్రాంతి పండుగ

హిందువులకు సంక్రాంతి పండుగ. కుటుంబ భ్రమలు వీడి సరికొత్త విప్లవాన్ని తీసుకురావాల్సిన సమయం ఇది. అందుకే గుంటల వద్దకు వెళ్లి పుణ్యస్నానం ఆచరించే ఆచారం ఉంది. సూర్యుడిలా జీవన గమనాలను మార్చాలన్నదే పండుగ సందేశం. దీనిని ఆంధ్ర మరియు తెలంగాణలో ‘మకర సంక్రాంతి' అని, తమిళనాడులో 'పొంగల్' అని, కేరళలో అయ్యప్పస్వామి భక్తులు 'మకరమిళక్కు' అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ విధంగా, సంక్రాంతి ఆధ్యాత్మిక మరియు మతపరమైన అంశాలు కూడా ప్రత్యేకమైన పరివర్తనను కలిగి ఉంటాయి.

3) ప్రజలు చేసిన ఆచారం

3) ప్రజలు చేసిన ఆచారం

నువ్వులు తిని ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుందాం అని నువ్వులు పంచుకోవడం ఇక్కడి ప్రజల ఆనవాయితీ. ఈ అభ్యాసం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో మరిన్ని అవకాశాలను కనుగొంది. గొడవ పడుతున్న బంధువులు, వివాహిత జంటలు, విడిపోయిన మిత్రులతో మాట్లాడేందుకు ఇది మంచి అవకాశం. నువ్వులు ఇచ్చి గతాన్ని మరచిపోయే సంప్రదాయం గొప్ప ఆచారం. నువ్వులు-బెల్లం మిశ్రమం జలుబు, వాతం వల్ల కలిగే అలసట మరియు బద్ధకాన్ని తొలగించే పదార్థం అని నమ్ముతారు. ఈ కారణంగానే పండుగలో నువ్వులు, బెల్లం మిశ్రమాన్ని పంచుతారని మరో ఆచారం.

4 ) గొప్ప జానపద సంస్కృతి

4 ) గొప్ప జానపద సంస్కృతి

అబ్బాయిలు గాలిపటాలు ఎగురవేయడం, అమ్మాయిలు రంగోలీలు వేయడం, పెద్దలు తమ పెంపుడు జంతువులను ట్రాక్‌పై నడపడం అంటే ఆంధ్రలో ఎడ్ల పందాలు, తమిళనాడులో జల్లికట్టు ఇవన్నీ జానపద సంస్కృతి. చెప్పాలంటే, ఈ రోజున మీరు కోడి, బసవన్నను స్మరించకుండా ఉండలేరు. మా చిన్నప్పుడు ఎద్దు వెనుక పట్టకుని వివిధ రంగుల మిళ మిళ మెరిసే బట్టలు వేసుకుని, రంగు వెంట్రుకలు, కాళ్లకు గెజ్జాలు కట్టి, మెడలో గంటలు, సన్నాయి ఊదుకుంటూ వచ్చే వాళ్ళను చూసేవాళ్ళం. అలాగే వీదివీదినా తిరిగే హరిదాసులను పిలిచి మరి ధాన్యాలను దానం చేయడం చూశాము. సంక్రాంతి వచ్చిన ప్రతిసారీ మన స్మృతిలో ఒక గొప్ప జానపద సంస్కృతిని దాచిపెడుతుంది.

Story first published: Wednesday, January 4, 2023, 14:15 [IST]
Desktop Bottom Promotion