International womens day 2026: భారతీయ మహిళల తలరాతను మార్చిన జనవరి 1,1848.న ఏం జరిగింది?

ఒక దేశం యొక్క నిజమైన అభివృద్ధి కేవలం ఆకాశహర్మ్యాలు, ఆర్థిక వృద్ధి రేట్లలో మాత్రమే ఉండదు. ఆ దేశం తన మహిళలకు అందించే విద్య, భద్రత, స్వేచ్ఛలో దాగి ఉంటుంది.

నేడు ఎంతో మంది భారతీయ మహిళలు అంతరిక్షం నుండి ఐటీ దాకా అన్ని రంగాల్లో సగర్వంగా రాణిస్తున్నప్పటికీ, ఒకప్పుడు మన దేశంలో ఆడపిల్లలకు అక్షరాలు నేర్పడం ఒక పెద్ద నేరంగా, నిషిద్ధంగా భావించేవారని తెలిస్తే ఆశ్చర్యం కలగక మానదు.

మార్చి 8న మనం అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం జరుపుకుంటున్న తరుణంలో భారతీయ మహిళలు అక్షర ప్రపంచంలోకి వేసిన తొలి అడుగుల వెనుక ఉన్న పోరాట చరిత్రను తెలుసుకోవడం మన కనీస బాధ్యత. భారతదేశంలో మహిళా విద్య చరిత్ర పూలపాన్పు కాదు. అది 19వ శతాబ్దపు ఛాందసవాదంపై, లింగ వివక్షపై, సామాజిక అణచివేతపై చేసిన ఒక సుదీర్ఘ పోరాటం. సమాజం అడుగడుగునా వ్యతిరేకించినా, కొందరు దార్శనికులు తమ ప్రాణాలను పణంగా పెట్టి మహిళా విద్యకు పునాది రాళ్లు వేశారు.

భారత్ లో మొదటి బాలికల పాఠశాల ఏది?

ఈ ప్రశ్నకు చరిత్రకారుల వద్ద ఒకే సమాధానం లేదు. దాన్ని ఎవరు, ఏ ఉద్దేశ్యంతో స్థాపించారు అనే దాని ఆధారంగా భిన్నమైన వాదనలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు 1783లోనే చెన్నైలో కేవలం 10 మంది విద్యార్థులతో ప్రెసిడెన్సీ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల ప్రారంభమైనట్లు ఆధారాలు ఉన్నాయి.

సామాజిక విప్లవానికి నాంది..పూలే దంపతుల భిడే వాడా

బ్రిటిషర్లు చెన్నై, కోల్‌ కతాలలో స్కూల్స్ నిర్మించినప్పటికీ పూర్తిగా భారతీయులచే అదీ అణగారిన వర్గాల కోసం స్థాపించబడిన మొట్టమొదటి బాలికల పాఠశాల మహారాష్ట్రలోని పూణేలో ప్రారంభమైంది. జనవరి 1, 1848న సామాజిక సంస్కర్తలు మహాత్మా జ్యోతిబా పూలే, సావిత్రిబాయి పూలే దంపతులు పూణేలోని భిడే వాడాలో ఒక చారిత్రక పాఠశాలకు శ్రీకారం చుట్టారు.

ఈ పాఠశాల ఎందుకు అంత ప్రత్యేకమైనదంటే.. ఇది కుల, మత, వర్గ భేదాలు లేకుండా, ముఖ్యంగా బడుగు, బలహీన వర్గాల ఆడపిల్లలకు చదువు చెప్పేందుకు తలుపులు తెరిచింది. సావిత్రిబాయి పూలే భారతదేశపు మొట్టమొదటి మహిళా ఉపాధ్యాయురాలిగా చరిత్రకెక్కారు. పాఠశాలకు వెళ్లే దారిలో ఆమెపై ఛాందసవాదులు రాళ్లు, పేడ, బురద చల్లినా ఏమాత్రం వెనక్కి తగ్గకుండా, వెంట తీసుకెళ్లిన మరో చీర మార్చుకుని మరీ పాఠాలు చెప్పిన ఆమె ధైర్యం, త్యాగం సాటిలేనిది.

View this post on Instagram

A post shared by DonateKart (@donatekart)

పూలే దంపతుల పాఠశాలకు ముందే, 1847లో కోల్‌ కతాలో పరాసత్ కాళికృష్ణ బాలికల ఉన్నత పాఠశాల స్థాపించబడింది. అయితే, ఇది కేవలం అగ్రవర్ణాలు, ఉన్నత కులీన వర్గాల మహిళలకు మాత్రమే పరిమితమై, ఇతర వర్గాల విద్యను విస్మరించింది. దానికున్న ఈ పక్షపాత దృక్పథం వల్లే చరిత్రకారులు దీనిని సార్వజనీనమైన మొదటి పాఠశాలగా గుర్తించలేదు.

అధికారిక గుర్తింపు పొందిన బెతున్ స్కూల్

బ్రిటిష్ వలస పాలనలో, అధికారికంగా, సంస్థాగతంగా గుర్తింపు పొందిన పురాతన బాలికల పాఠశాలగా కోల్‌ కతాలోని బెతున్ స్కూల్ నిలుస్తుంది. దీనిని 1849లో జాన్ ఎలియట్ డ్రింక్‌ వాటర్ బెతున్ స్థాపించారు. దీనికి వ్యవస్థాగత మద్దతు ఉండటం, స్పష్టమైన సిలబస్ మరియు విద్యా విధానాన్ని అనుసరించడం వల్ల ఇది ఎంతో ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈ పాఠశాలే కాలక్రమంలో అభివృద్ధి చెంది, 1879లో ఆసియాలోనే మొట్టమొదటి మహిళా కళాశాల అయిన బెతున్ కాలేజీగా అవతరించింది.