లైవ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్‌లో విడిపోవడం నేరం కాదా? సుప్రీంకోర్టు సంచలన తీర్పుతో మారనున్న సమీకరణాలు!

లైవ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్‌లో ఉండి విడిపోవడం నేరం కాదని సుప్రీంకోర్టు ఇటీవల స్పష్టం చేసింది. చాలా కాలం పాటు కలిసి ఉండి, ఆ తర్వాత విడిపోయిన జంటలపై నమోదవుతున్న ఎఫ్ఐఆర్ (FIR)ల సంఖ్య పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కోర్టు ఈ కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. పరస్పర అంగీకారంతో కలిసి ఉండటం వేరు, నేరపూరిత ఉద్దేశం వేరు అని జస్టిస్‌లు అభిప్రాయపడ్డారు. ముఖ్యంగా నగరాల్లో సహజీవనం చేస్తున్న యువతకు ఈ తీర్పు పెద్ద ఊరటనిస్తోంది.

"ప్రతి రిలేషన్‌షిప్ పెళ్లి వరకు వెళ్లకపోవచ్చు" అని కోర్టు పేర్కొంది. బ్రేకప్ తర్వాత మహిళలు రేప్ కేసులు పెట్టడం, పెళ్లి చేసుకుంటానని తప్పుడు వాగ్దానం చేసి లోబర్చుకున్నారని ఆరోపించడం వంటి కేసుల విషయంలో కోర్టు ఈ స్పష్టత ఇచ్చింది. అయితే, ఒక బంధం విఫలమైనంత మాత్రాన, పెళ్లి చేసుకుంటానన్న వాగ్దానం మోసపూరితమైనదని చెప్పలేమని న్యాయమూర్తులు నొక్కి చెప్పారు.

భాగస్వాముల హక్కులు.. ఎఫ్ఐఆర్ ల సవాలు

ఆధునిక సమాజంలో భాగస్వాముల చట్టపరమైన రక్షణ అనేది చాలా ముఖ్యం. లైవ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్‌లో ఉన్న మహిళలు గృహ హింస చట్టం కింద భరణం (Maintenance) పొందే హక్కు కలిగి ఉంటారు. చట్టం ప్రకారం ఇలాంటి బంధాలను 'వివాహం వంటి సంబంధం'గానే పరిగణిస్తారు. దీనివల్ల అకస్మాత్తుగా విడిపోయినప్పుడు భాగస్వాములు ఆర్థికంగా ఇబ్బంది పడకుండా రక్షణ లభిస్తుంది.

లైవ్-ఇన్ రిలేషన్‌షిప్ మరియు పిల్లల సంరక్షణ

సహజీవనం ద్వారా పుట్టిన పిల్లలకు భారతదేశంలో పూర్తి చట్టపరమైన హక్కులు ఉంటాయి. అలాంటి పిల్లలు చట్టబద్ధమైన వారసులేనని సుప్రీంకోర్టు పలుమార్లు స్పష్టం చేసింది. తల్లిదండ్రుల ఆస్తిలో వారికి వారసత్వ హక్కులు ఉంటాయి. ఇక పిల్లల సంరక్షణ (Custody) విషయంలో కోర్టు తల్లిదండ్రుల హోదా కంటే పిల్లల సంక్షేమానికే మొదటి ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. సంప్రదాయ వివాహ బంధాలకు వెలుపల ఉండే కుటుంబాలకు ఇది భద్రతను కల్పిస్తుంది.

వ్యక్తిగత కారణాలతో విడిపోయినప్పుడు క్రిమినల్ చట్టాలను దుర్వినియోగం చేయడాన్ని అరికట్టడమే ఈ తీర్పుల ప్రధాన ఉద్దేశం. నైతికపరమైన చర్చలు ఎలా ఉన్నా, చట్టం మాత్రం వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు, పరస్పర అంగీకారానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తోంది. సామాజిక కట్టుబాట్ల కంటే వ్యక్తిగత నిర్ణయాలకు విలువనిచ్చే మారుతున్న సమాజానికి ఇది నిదర్శనమని నేటి యువత భావిస్తోంది. సహజీవనం ప్రారంభించే ముందు ప్రతి ఒక్కరూ తమ చట్టపరమైన హక్కుల గురించి అవగాహన కలిగి ఉండటం అవసరం.