భారతదేశపు మొదటి కేంద్ర బడ్జెట్ ఎప్పుడు సమర్పించబడింది?మినిమం జనరల్ నాల్డెజ్ కోసమైనా ఈ విషయాలు తెలుసుకోవాలి.

Budget 2024: దేశ ఆర్థిక పరిస్థితిని సరిగ్గా నిర్వహించడం చాలా ముఖ్యం. అందుకే ప్రతి సంవత్సరం బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెడుతున్నారు. మన కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 1వ తేదీన వార్షిక బడ్జెట్‌ను సమర్పిస్తుంది.

అలాగే కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఈ ఏడాది కూడా ఆరోసారి బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టనున్నారు. బ్రిటీష్ పాలన కాలం నుండి ఈ రకమైన బడ్జెట్ ఉంది. భారతదేశం యొక్క యూనియన్ బడ్జెట్ అనేది బ్రిటిష్ పాలన నాటి సంప్రదాయం.

ఈ బడ్జెట్ ప్రజెంటేషన్ ద్వారానే మనం ఒక దేశ ఆర్థిక పరిస్థితిని సులభంగా నిర్వహించగలం. సరే, ఈ కథనంలో మనం ఈ బడ్జెట్ చరిత్ర మరియు దాని గురించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలను తెలుసుకుందాం.

బడ్జెట్ ప్రదర్శన గురించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాలు

మన భారత బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టడం వెనుక గొప్ప చరిత్ర ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం మన ఆర్థిక మంత్రి కేంద్ర బడ్జెట్‌ను సమర్పిస్తారు. ఈస్టిండియా కంపెనీతో సంబంధం ఉన్న స్కాటిష్ ఆర్థికవేత్త జేమ్స్ విల్సన్ గౌరవార్థం ఏప్రిల్ 1860లో దాని ప్రారంభం నుండి బడ్జెట్ అమలులోకి వచ్చింది.

ఆ తర్వాత ఈ బడ్జెట్ సమర్పణలో అనేక మార్పులు తీసుకొచ్చారు. అప్పుడు మన స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ఒక దేశ బడ్జెట్‌ను ఒక ముఖ్యమైన అంశంగా చూడడం జరిగింది.

మనకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత 1947 నవంబర్ 26న తొలి బడ్జెట్‌ను ఆర్.కె. షణ్ముగం చెట్టి బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. ఆర్. కె. షణ్ముగం చెట్టి ఫైనాన్షియర్ మాత్రమే కాదు న్యాయవాది కూడా.

భారతదేశపు తొలి బడ్జెట్‌ను ఆయన సమర్పించారు. మొదటి బడ్జెట్‌లో ఎలాంటి పన్ను ప్రతిపాదన లేకుండా ఉండటం గమనార్హం. ఈ మొదటి బడ్జెట్ ఆగస్ట్ 15, 1947 నుండి మార్చి 31, 1948 వరకు తక్కువ వ్యవధిలో రూపొందించబడింది.

1955 వరకు బడ్జెట్ ఆంగ్లంలో మాత్రమే ప్రచురించబడింది

సాధారణంగా, మన భారతదేశం బ్రిటిష్ పాలనలో ఉన్నప్పటి నుండి నేటి వరకు చాలా చోట్ల ఆంగ్ల భాషను ఉపయోగిస్తున్నాము. మనం బ్రిటిష్ వారికి వీడ్కోలు పలికిన తర్వాత కూడా బడ్జెట్ పత్రాలు 1955 వరకు ఆంగ్లంలో మాత్రమే ప్రచురించబడ్డాయి.

అప్పుడే 1955-56 వరకు బడ్జెట్ పబ్లికేషన్స్‌లో ఇంగ్లీషుతోపాటు హిందీ కూడా వాడేవారు. ఈ గౌరవం భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ మొదటి భారతీయ గవర్నర్ మరియు దేశం యొక్క మూడవ ఆర్థిక మంత్రి అయిన CD దేశ్‌ముఖ్‌కు దక్కుతుంది. బడ్జెట్ ప్రజెంటేషన్‌లో హిందీకి క్రెడిట్ ఇచ్చింది ఆయనే.

ఆయన కేంద్ర బడ్జెట్‌ను రూపొందించారు

మన కేంద్ర బడ్జెట్‌ను మొదట ఎవరు రూపొందించారో మనలో చాలా మందికి తెలియదు. కానీ ప్రొఫెసర్ ప్రశాంత్ చంద్ర మహలనోబిస్ కేంద్ర బడ్జెట్ భావనను ప్రతిపాదించారు. అతను భారతీయ శాస్త్రవేత్త మాత్రమే కాదు, గణాంక శాస్త్రవేత్త కూడా. భారత ప్రణాళికా సంఘంలో కీలక సభ్యులలో ఒకరిగా కూడా పనిచేశారు. భారతదేశంలో ఆధునిక గణాంకాల పితామహుడిగా పరిగణించబడుతున్న PC మహలనోబిస్ భారత బడ్జెట్‌ను రూపొందించడంలో నిపుణుడు.

ప్రధానమంత్రి బడ్జెట్ సమర్పణ ఈవెంట్స్

ప్రతి సంవత్సరం కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి బడ్జెట్‌ను సమర్పిస్తారు కానీ కొన్నిసార్లు భారతదేశంలో ప్రధానమంత్రులు బడ్జెట్‌ను సమర్పించిన సంఘటనలు ఉన్నాయి. పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 1958లో ఆర్థిక మంత్రి డిడి కృష్ణమాచారి రాజీనామా చేసినప్పుడు బడ్జెట్‌ను సమర్పించిన మొదటి ప్రధానమంత్రి. తర్వాత 1970లో ఆర్థిక మంత్రి శ్రీ మొరార్జీ దేశాయ్ రాజీనామా చేసినప్పుడు అప్పటి ప్రధాని శ్రీమతి ఇందిరా గాంధీ బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు. అదేవిధంగా 1987-88లో ఆర్థిక మంత్రి శ్రీ విపి సింగ్ రాజీనామా చేసినప్పుడు, అప్పటి ప్రధాని శ్రీ రాజీవ్ గాంధీ బడ్జెట్‌ను సమర్పించారు.

"హల్వా పండుగ" అనేది బడ్జెట్ సమర్పణకు ముందు జరుపుకునే పండుగ

"హల్వా పండుగ" మన సాంప్రదాయ పండుగ. ఒక పనిని ప్రారంభించే ముందు స్వీట్లు తినడం మన భారతీయ సంప్రదాయం. మ‌న బ‌డ్జెట్ ప్ర‌వేశ‌పెట్టే విష‌యంలో కూడా అదే ప‌నిచేస్తున్నారు. బడ్జెట్ సమర్పణకు 10 రోజుల ముందు ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖలో 'అల్వా' వేడుక జరుగుతుంది. అంటే బడ్జెట్ ప్రింట్ అయిన చోట అల్వా తయారు చేసి అందరికీ స్వీట్లు వడ్డిస్తారు. బడ్జెట్ సమర్పణలో పాల్గొన్న ప్రభుత్వ అధికారులు ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు.