బాధ పెడుతున్నా వదిలిపెట్టలేకపోతున్నారా? మనస్తత్వ శాస్త్రం చెప్పే కారణం ఇది

ప్రేమలో ఉన్నప్పుడు అన్నీ అందంగానే కనిపిస్తాయి. కానీ కాలక్రమేణా ఆ బంధం భారంగా మారినా, మనసు ముక్కలవుతున్నా చాలామంది ఆ బంధం నుండి బయటకు రాలేక సతమతమవుతుంటారు. Painful relationships లో కొనసాగడం వెనుక కేవలం ప్రేమ మాత్రమే ఉండదు, దాని వెనుక లోతైన మానసిక కారణాలు దాగి ఉంటాయి. భాగస్వామి ప్రవర్తన వల్ల నిత్యం వేదన అనుభవిస్తున్నా, రేపు అంతా సర్దుకుంటుంది అనే ఒక చిన్న ఆశ వారిని అక్కడే కట్టిపడేస్తుంది.

సమాజం ఏమనుకుంటుందో అనే భయం కంటే, తనను తాను ఒంటరిగా ఊహించుకోలేక పోవడం ఇక్కడ ప్రధాన సమస్యగా మారుతుంది. ఇది ఒక రకమైన మానసిక బానిసత్వంలా మారుతుంది. మనస్తత్వ శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి విషపూరితమైన బంధంలో ఏళ్ల తరబడి ఉండిపోవడానికి గల ప్రధాన కారణాలను ఇప్పుడు వివరంగా తెలుసుకుందాం. ఈ కారణాలు విశ్లేషించుకుంటే మీ బంధం ఏ స్థితిలో ఉందో మీకు ఒక స్పష్టత వస్తుంది.

psychology of toxic relationships

పెట్టిన పెట్టుబడి వృథా అవుతుందనే భయం

మనస్తత్వ శాస్త్రంలో దీనిని Sunk Cost Fallacy అంటారు. అంటే ఒక బంధం కోసం మనం వెచ్చించిన సమయం, భావోద్వేగాలు మరియు శ్రమ వృథా అయిపోతాయనే ఆందోళన. ఇన్నాళ్లు కష్టపడి నిర్మించుకున్న బంధాన్ని ఒక్క క్షణంలో ఎలా వదిలేయాలి అనే ఆలోచన బాధితులను మరింత కుంగదీస్తుంది. గడిచిన కాలం తిరిగి రాదు కాబట్టి, కనీసం మున్ముందు అయినా బాగుంటుందేమో అని వారు భ్రమపడుతుంటారు.

ఈ మానసిక స్థితిలో ఉన్నవారు తాము పడుతున్న బాధ కంటే, తాము కోల్పోయే 'పెట్టుబడి' (సమయం, డబ్బు, భావోద్వేగం) గురించి ఎక్కువగా ఆలోచిస్తారు. దీనివల్ల వారు ఆ నరకప్రాయమైన బంధంలోనే మరిన్ని ఏళ్లు గడిపేస్తారు. నిజానికి, గతాన్ని వదిలేస్తేనే భవిష్యత్తు బాగుంటుందని గ్రహించలేకపోవడమే ఇక్కడ పెద్ద పొరపాటు.

అడపాదడపా దొరికే ఆనందం ఇచ్చే మత్తు

బంధంలో ఎప్పుడూ గొడవలే ఉండవు. అప్పుడప్పుడు భాగస్వామి చూపే అతిప్రేమ ఒక మత్తులా పనిచేస్తుంది. దీనిని Intermittent Reinforcement అంటారు. వంద రోజులు బాధపెట్టినా, ఒక్క రోజు ప్రేమగా ఉంటే చాలు, పాత గాయాలన్నీ మర్చిపోయి మళ్ళీ ఆ బంధంలోనే ఉండిపోవాలని మనసు కోరుకుంటుంది. ఆ ఒక్క రోజు సంతోషం కోసం మిగిలిన రోజులన్నీ నరకాన్ని భరిస్తారు.

ఇది ఒక రకమైన వ్యసనం లాంటిది. భాగస్వామి ఎప్పుడు ప్రేమగా ఉంటారో తెలియదు కాబట్టి, ఆ ప్రేమ కోసం నిరంతరం ఎదురుచూడటం అలవాటుగా మారుతుంది. ఈ అనిశ్చితి మెదడులో డోపమైన్ విడుదలకు కారణమవుతుంది, ఇది వ్యక్తిని ఆ బంధానికి బానిసగా మారుస్తుంది. అందుకే ఎంత బాధ ఉన్నా వారు బయటకు రాలేకపోతారు.

ఒంటరితనం అంటే వెన్నులో వణుకు

చాలామందికి భాగస్వామి ఇచ్చే బాధ కంటే, ఒంటరిగా మిగిలిపోతామనే భయం ఎక్కువగా ఉంటుంది. Fear of loneliness కారణంగా, విషపూరితమైన బంధంలోనైనా ఉండటానికి సిద్ధపడతారు కానీ, ఒంటరిగా జీవితాన్ని ప్రారంభించడానికి ధైర్యం చేయలేరు. తమకు వేరే దిక్కు లేదనే భావన వారిని ఆ నరకంలోనే ఉంచుతుంది. ముఖ్యంగా ఆత్మవిశ్వాసం తక్కువగా ఉన్నవారిలో ఈ లక్షణం కనిపిస్తుంది.

తమను తాము తక్కువగా అంచనా వేసుకోవడం వల్ల, ఈ భాగస్వామి కాకపోతే ఇంకెవరూ తమను ప్రేమించరనే అపోహలో ఉంటారు. ఈ భయం వారిని ప్రశ్నించకుండా చేస్తుంది. బాధను భరించడం కంటే ఒంటరితనం భయంకరమైనదిగా వారు భావిస్తారు, అందుకే ఆ బంధాన్ని వదులుకోవడానికి ఇష్టపడరు.

చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలు మరియు అలవాట్లు

మన చిన్నతనంలో తల్లిదండ్రుల మధ్య ఉన్న సంబంధాలు మన ఆలోచనా విధానాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ఒకవేళ చిన్నప్పుడు అస్థిరమైన వాతావరణంలో పెరిగితే, పెద్దయ్యాక కూడా అటువంటి Toxic relationships అలవాటుగా మారిపోతాయి. బాధను అనుభవించడం కూడా ఒక సాధారణ విషయంగా వారు భావించడం మొదలుపెడతారు. దీనినే అటాచ్‌మెంట్ స్టైల్స్ అంటారు.

ప్రేమ అంటే కేవలం సంతోషమే కాదు, బాధ కూడా ఉంటుందని తప్పుగా అర్థం చేసుకుంటారు. తమ భాగస్వామి చేసే తప్పులను సమర్థించుకోవడం లేదా వాటిని భరించడం తమ బాధ్యతగా భావిస్తారు. ఈ మానసిక స్థితి నుండి బయటపడటం చాలా కష్టం, ఎందుకంటే ఇది వారి వ్యక్తిత్వంలోనే ఒక భాగంగా మారిపోతుంది.

బాధాకరమైన బంధం నుండి బయటపడటం అంటే మిమ్మల్ని మీరు ప్రేమించుకోవడం అని అర్థం. మీ మానసిక ప్రశాంతత కంటే ఏ బంధం గొప్పది కాదు. నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం లేదా ఆత్మీయులతో మనసు విప్పి మాట్లాడటం ద్వారా ఈ విషవలయం నుండి బయటపడి కొత్త జీవితాన్ని ప్రారంభించవచ్చు.

Story first published: Monday, June 1, 2026, 15:22 [IST]
Desktop Bottom Promotion