విజయవాడ కనక దుర్గమ్మ తల్లి ఆ కొండపై ఎందుకు కూర్చుంది? అసలు కథ

జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టాలు, మానసిక అశాంతి మనల్ని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్నప్పుడు మనకు గుర్తొచ్చేది ఆ జగన్మాత చల్లని చూపు. ఎంతోమంది భక్తులు తమ బాధలను చెప్పుకోవడానికి విజయవాడలోని ఇంద్రకీలాద్రికి తరలివస్తుంటారు. అక్కడ కొలువై ఉన్న విజయవాడ కనక దుర్గమ్మ భక్తుల కోర్కెలు తీర్చే కల్పవల్లిగా ప్రసిద్ధి చెందింది. అసలు ఆ తల్లి ఆ కొండపైనే ఎందుకు వెలిసింది? దాని వెనుక ఉన్న పురాణ గాథ ఏమిటో ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.

పురాణాల ప్రకారం పూర్వం ఇంద్రకీలుడు అనే యక్షుడు అమ్మవారి కోసం కఠోర తపస్సు చేశాడు. లోకపావని అయిన ఆ తల్లి తన హృదయంలో నిరంతరం కొలువై ఉండాలని కోరుకున్నాడు. అతని భక్తికి మెచ్చిన కనక దుర్గమ్మ ప్రత్యక్షమై వరం కోరుకోమని అడిగింది. అప్పుడు ఇంద్రకీలుడు తనను ఒక పర్వతంగా మారిపోనివ్వమని, ఆ పర్వతంపై అమ్మవారు శాశ్వతంగా నివాసం ఉండాలని వేడుకున్నాడు. అతని కోరిక మేరకే ఆ కొండకు ఇంద్రకీలాద్రి అనే పేరు వచ్చింది.

Kanaka Durga Temple history

ఇంద్రకీలుడి కఠోర తపస్సు.. అమ్మవారి రాకకు కారణం ఇదే!

లోక కల్యాణం కోసం ఇంద్రకీలుడు చేసిన త్యాగం సామాన్యమైనది కాదు. అమ్మవారి పాదాల కింద పర్వత రూపంలో ఉండటమే తన పరమావధిగా భావించాడు. కృతయుగంలో రాక్షసుల ఆగడాలు పెరిగిపోయినప్పుడు, దేవతలందరూ కలిసి ఆదిశక్తిని ప్రార్థించారు. అప్పుడు ఆ తల్లి మహిషాసుర మర్దిని రూపంలో అవతరించి దుష్టశిక్షణ చేసింది. రాక్షస సంహారం తర్వాత శాంతించిన తల్లి, ఇంద్రకీలుడికి ఇచ్చిన మాట ప్రకారం ఈ కొండపైనే స్వయంభూగా వెలిసింది.

అర్జునుడి పాశుపతాస్త్రం.. ఈ కొండకు ఉన్న మరో చారిత్రక లింక్

ద్వాపర యుగంలో పాండవులు వనవాసం చేస్తున్న సమయంలో అర్జునుడు ఇక్కడే తపస్సు చేశాడు. పరమశివుడిని మెప్పించి పాశుపతాస్త్రం పొందేందుకు ఇంద్రకీలాద్రిని వేదికగా చేసుకున్నాడు. శివుడు కిరాతక రూపంలో వచ్చి అర్జునుడిని పరీక్షించిన ఘట్టం ఇక్కడే జరిగింది. అందుకే ఈ క్షేత్రానికి ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా చారిత్రక ప్రాధాన్యత కూడా ఉంది. విజయవాడ అనే పేరు రావడానికి కూడా అర్జునుడి విజయమే కారణమని కొందరు పండితులు చెబుతుంటారు.

మహిషాసుర మర్దినిగా అవతరించిన జగన్మాత

లోకాలను పీడిస్తున్న మహిషాసురుడిని అంతం చేయడానికి అమ్మవారు అష్టాదశ భుజాలతో వెలిసింది. సింహవాహినిగా మారి రాక్షసుడిని సంహరించిన తర్వాత, భక్తుల కోరిక మేరకు కనక వర్ణంతో మెరిసిపోయింది. అందుకే ఆమెను కనక దుర్గ అని పిలుస్తారు. ఇక్కడ అమ్మవారు స్వయంభూగా వెలియడం వల్ల ఈ క్షేత్రం అత్యంత శక్తివంతమైనదిగా భావిస్తారు. ప్రతి ఏటా దసరా నవరాత్రులలో అమ్మవారు వివిధ అలంకారాలలో భక్తులకు దర్శనమిచ్చి పునీతులను చేస్తుంది.

కృష్ణవేణి తరంగాల సాక్షిగా వెలసిన స్వయంభూ మూర్తి

ఇంద్రకీలాద్రి పాదాల చెంత పరవళ్లు తొక్కే కృష్ణా నది ఈ క్షేత్రానికి మరింత శోభను ఇస్తుంది. నదిలో స్నానం ఆచరించి కొండపై ఉన్న తల్లిని దర్శించుకుంటే పాపాలు తొలగిపోతాయని భక్తుల నమ్మకం. ఆదిశంకరాచార్యులు వారు ఇక్కడ శ్రీచక్రాన్ని ప్రతిష్టించి అమ్మవారి ఉగ్రరూపాన్ని శాంతింపజేశారు. అప్పటి నుండి తల్లి అత్యంత ప్రసన్న రూపంలో భక్తుల కష్టాలను తీరుస్తూ కొలువై ఉంది. ఈ క్షేత్ర దర్శనం సకల శుభాలను కలిగిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.

అమ్మవారి లీలలు అనంతం, ఆమె కరుణాకటాక్షాలు ఉంటే జీవితంలో ఎలాంటి కష్టాలనైనా సులువుగా అధిగమించవచ్చు. నిత్యం ఆ తల్లిని స్మరిస్తూ, ధర్మ మార్గంలో నడిచే వారికి విజయవాడ కనక దుర్గమ్మ ఆశీస్సులు ఎల్లప్పుడూ తోడుంటాయి. ఓం శ్రీ మాత్రే నమః!

Story first published: Thursday, June 18, 2026, 7:54 [IST]
Desktop Bottom Promotion