India’s One Day Capital: ఒక్క రోజు మాత్రమే భారతదేశ రాజధానిగా ఉన్న నగరం ఏదో మీకు తెలుసా?

భారతదేశ రాజధాని అనగానే మనకు వెంటనే ఢిల్లీ గుర్తుకు వస్తుంది. అంతకుముందు బ్రిటీష్ వాళ్లు మనదేశంలో ఉన్న టైంలో కోల్‌ కతా ఇండియాకు రాజధానిగా ఉండేదని మనందరికీ తెలుసు. కానీ, మన దేశంలోని ఒక చారిత్రాత్మక నగరం కేవలం ఒక్క రోజు మాత్రమే భారతదేశానికి రాజధానిగా వ్యవహరించిందనే ఆసక్తికర విషయం మీకు తెలుసా?

చారిత్రాత్మక ఘట్టం

1857 సిపాయిల తిరుగుబాటు తర్వాత బ్రిటిష్ పాలనలో పెను మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. ఈ తిరుగుబాటు పరిణామాల తర్వాత 1858 నవంబర్ 1న అలహాబాద్‌ లోని మింటో పార్కులో ఒక భారీ, అధికారిక వేడుక జరిగింది. ఆ రోజు అప్పటి వైస్రాయ్ లార్డ్ కానింగ్, విక్టోరియా రాణి ప్రకటనను చదివి వినిపించారు. దీని ప్రకారం భారతదేశ పరిపాలన ఇకపై ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ చేతుల్లో ఉండదని, నేరుగా బ్రిటిష్ రాచరికం కిందకు వస్తుందని అధికారికంగా ప్రకటించారు. బ్రిటిష్ రాజ్ కు నాంది పలికిన ఈ కీలక అధికార మార్పిడికి చిహ్నంగా, ఆ ఒక్క రోజు అలహాబాద్‌ ను భారతదేశ రాజధానిగా ప్రకటించారు.

Not Delhi or Kolkata This Historic City Became India s Capital for Only 24 Hours

అలహాబాద్‌ నే ఎందుకు ఎంచుకున్నారు?

ఈ చారిత్రాత్మక ప్రకటన కోసం అలహాబాద్‌ను ఎంచుకోవడం వెనుక బలమైన వ్యూహాత్మక కారణాలు ఉన్నాయి.

భౌగోళిక అనుకూలత: గంగా, యమునా నదుల సంగమ స్థానంలో ఉన్న ఈ నగరం అప్పట్లో వాయువ్య రాష్ట్రాల ప్రధాన పరిపాలనా కేంద్రంగా ఉండేది.

భద్రత, రవాణా: 1857 తిరుగుబాటు తర్వాత దేశంలో నెలకొన్న రాజకీయ అస్థిరత నేపథ్యంలో బ్రిటిష్ సైనిక కార్యకలాపాలకు, సమాచార మార్పిడికి అలహాబాద్ అత్యంత సురక్షితమైనదిగా, మెరుగైన రవాణా సౌకర్యాలు గల కేంద్రంగా నిలిచింది.

24 గంటలకే ఎందుకు పరిమితమైంది?

అధికార మార్పిడి వేడుకకు వేదికగా నిలిచినందున అలహాబాద్‌కు రాజధాని హోదా లభించినప్పటికీ, బ్రిటిష్ ఇండియా అసలైన పరిపాలనా యంత్రాంగం అంతా అప్పటికే కోల్‌ కతాలో స్థిరపడి ఉంది. మింటో పార్కులో వేడుక ముగియగానే, సాధారణ ప్రభుత్వ కార్యకలాపాలన్నీ మరుసటి రోజే కోల్‌ కతాకు తిరిగి బదిలీ అయ్యాయి. ఫలితంగా,అలహాబాద్ రాజధాని హోదా కేవలం 24 గంటలకే పరిమితమై, చరిత్రలో ఒక అరుదైన రికార్డుగా మిగిలిపోయింది.

ఇడ్లీ, దోశెలను వదలనివ్వని అద్భుతమైన మదురై స్పెషల్ చట్నీ..ఎలా చేసుకోవాలంటే..ఇడ్లీ, దోశెలను వదలనివ్వని అద్భుతమైన మదురై స్పెషల్ చట్నీ..ఎలా చేసుకోవాలంటే..

భారత రాజకీయ, సాంస్కృతిక వారసత్వం

ఒక్క రోజు రాజధానిగా నిలవడమే కాకుండా, భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంలోనూ అలహాబాద్ కీలక పాత్ర పోషించింది. భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ యొక్క అనేక చారిత్రాత్మక సమావేశాలకు ఈ నగరం వేదికైంది. మోతీలాల్ నెహ్రూ, జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి వంటి మహోన్నత జాతీయ నాయకులను దేశానికి అందించిన ఘనత ఈ గడ్డ సొంతం.

నేడు ప్రయాగ్‌రాజ్ గా పిలువబడుతున్న ఈ నగరంలో, మింటో పార్కు (ప్రస్తుత మదన్ మోహన్ మాలవీయ పార్కు) ఆ నాటి చారిత్రక వైభవానికి సజీవ సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది.

Story first published: Thursday, November 12, 2026, 22:57 [IST]
Desktop Bottom Promotion