ఒకే పండుగ,అనేక రూపాలు.. జన్మాష్టమి నార్త్ లో ఎలా, సౌతిండియాలో ఎలా జరుపుకుంటారంటే..

శ్రీకృష్ణుని జన్మదిన వేడుక అయిన జన్మాష్టమి భారతదేశం అంతటా అత్యంత ప్రియమైన పండుగలలో ఒకటి. ఈ ఏడాది ఆగస్టు 16న శ్రీ కృష్ణ జన్మాష్టమి పండుగను జరుపుకుంటారు. భక్తి సారాంశం అలాగే ఉన్నప్పటికీ, దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో దీనిని జరుపుకునే విధానం ఒక్కో రాష్ట్రంలో ఒక్కోలా ఉంటుంది. నార్త్ ఇండియాలో ఒకలా,సౌత్ ఇండియాలో ఒకలా ఈ పండుగను జరుపుకుంటారు. ఆలయ ఆచారాల నుండి సాంప్రదాయ రుచికరమైన వంటకాల వరకు, దక్షిణ భారతదేశం ఈ ఆనందకరమైన సందర్భానికి దాని సొంత ఆకర్షణను తీసుకొస్తుంది.

దేవాలయాలు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి
ఉత్తర భారతదేశంలో జన్మాష్టమిని తరచుగా ఉత్తరప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర వంటి రాష్ట్రాల్లో విస్తృతమైన ఝాంకీలు (కృష్ణుడి జీవితంలోని దృశ్యాలను వర్ణించే శకటాలు), అర్ధరాత్రి వేడుకలు, దహి హండి కార్యక్రమాలతో గుర్తించబడతాయి. అయితే దక్షిణ భారతదేశంలో ముఖ్యంగా తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, కేరళ వంటి రాష్ట్రాలలో వేడుకలు చాలా దేవాలయ కేంద్రీకృతమై ఉంటాయి.

కర్ణాటకలోని ఉడిపి శ్రీ కృష్ణ మఠం, చెన్నైలోని పార్థసారథి ఆలయం, కేరళలోని గురువాయూర్ ఆలయం వంటి ఆలయాలలో తెల్లవారుజాము నుండి రాత్రి పొద్దుపోయే వరకు గొప్ప ఆచారాలు జరుగుతాయి. పూజారులు పాలు, తేనె, నెయ్యి, పెరుగు, పవిత్ర జలంతో అభిషేకాలు (దేవునికి ఉత్సవ స్నానాలు) నిర్వహిస్తారు, విష్ణు సహస్రనామం, భగవద్గీత జపిస్తారు.

ఉత్తరాదిలో.. జన్మ ఘడియ (నిషిత కాల) అర్ధరాత్రి గంటలు మోగిస్తూ ఆనందోత్సాహాలతో జరుపుకుంటారు, దక్షిణాదిలో రోజంతా దేవతకు నిరంతర సేవపై ఎక్కువ దృష్టి ఉంటుంది, ఇది ప్రత్యేక రాత్రి పూజలతో ముగుస్తుంది.

కోలాహాల నుండి పిల్లల పాదముద్రల వరకు విభిన్న ఆచారాలు
దక్షిణాదిలో అత్యంత అందమైన ఆచారాలలో ఒకటి బియ్యపు పిండి పేస్ట్ ఉపయోగించి ఇంటి ప్రవేశ ద్వారం నుండి పూజ గది వరకు శిశువు కృష్ణుడి పాదముద్రలను (కృష్ణ పాద) గీయడం. ఇది శ్రీకృష్ణుడిని ఇంట్లోకి ఆహ్వానించడానికి ప్రతీక. తమిళనాడులో క్లిష్టమైన కోలాహాలు (రంగోలి లాంటి డిజైన్లు) తలుపులు, ప్రాంగణాలను అలంకరిస్తాయి, అయితే కర్ణాటకలో తులసి ఆకులు, దండలతో పూల అలంకరణలు కనిపిస్తాయి.

ఉత్తర భారతదేశంలో కృష్ణుడి జీవితాన్ని నాటకీకరించడంపై ఎక్కువగా దృష్టి సారిస్తుంది, రాసలీల ప్రదర్శనలు, శ్రీ కృష్ణుడి చిన్ననాటి చిలిపి పనులను ప్రదర్శించడం వంటివి ఇందులో ఉన్నాయి.

ఉపవాస సంప్రదాయాల్లో మరో తేడా ఉంది. ఉత్తర భారతదేశంలో భక్తులు తరచుగా అర్ధరాత్రి వరకు కఠినమైన ఉపవాసం పాటిస్తారు, దానిని పాలు ఆధారిత ప్రసాదంతో విరమిస్తారు. దక్షిణాదిలో.. ఉపవాసం పాక్షికంగా ఉండవచ్చు.. చాలా ఇళ్లల్లో వేర్వేరు సమయాల్లో దేవుడికి సమర్పించడానికి రోజంతా ప్రసాదాన్ని సిద్ధం చేస్తారు.

భజనలు, కథ చెప్పే సంప్రదాయాలు
ప్రతిచోటా భక్తి గానం పండుగలో ప్రధాన భాగం.. కానీ దక్షిణాదిలో,ఇది తరచుగా హరికథ లేదా ఉపన్యాసాల రూపాన్ని తీసుకుంటుంది. సంగీతం, తత్వశాస్త్రంతో ముడిపడి ఉన్న కథ చెప్పే సెషన్‌ లు, కృష్ణుడి లీలలు, బోధనలను వివరిస్తారు. ఇది ఉత్తరాది వేడుకలలో తరచుగా కనిపించే శక్తివంతమైన, ఉల్లాసభరితమైన స్వరంతో పోలిస్తే మరింత ధ్యాన వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తుంది.

ఉత్తరాదిలో లాగానే ఆంధ్రప్రదేశ్, తమిళనాడులలో పిల్లలు చిన్న కృష్ణులు,రాధల వలె దుస్తులు ధరిస్తారు, కానీ వారు తరచుగా మట్కీ ఫోడ్ పోటీలలో కాకుండా సమాజ పాటలు, ఆలయ ఊరేగింపులలో పాల్గొంటారు.

ఆహారం: ప్రాంతీయ రుచులతో కూడిన పవిత్రమైన నైవేద్యం

ఉత్తర భారతదేశంలో జన్మాష్టమి నైవేద్యాలలో ఉపవాసం ఉన్న భక్తుల కోసం మఖన్-మిశ్రి (వెన్న, చక్కెర), పెడ, లడ్డూలు, పాయసం, సగ్గుబియ్యం కిచిడి ఉన్నాయి. ఇవి తరచుగా శ్రీకృష్ణునికి పాల ఉత్పత్తుల పట్ల ఉన్న ప్రేమతో ప్రభావితమవుతాయి. అయితే దక్షిణాదిలో ప్రసాదం చాలా వైవిధ్యంగా ఉంటుంది.. స్థానిక పాక సంప్రదాయాలచే ప్రభావితమవుతుంది.

దక్షిణ భారత జన్మాష్టమి వంటకాల్లో కొన్ని ముఖ్యమైనవి
1. సీదై - కరకరలాడే బియ్యం పిండి,మినపప్పు పిండి బంతులను పరిపూర్ణంగా వేయించడం తమిళనాడు ప్రత్యేకత.
2. మురుక్కు - బియ్యం పిండి, నువ్వులు, వెన్నతో తయారు చేసిన రుచికరమైన, మురి ఆకారపు చిరుతిండి.
3. వెల్ల అవల్ - బెల్లం, కొబ్బరి, ఏలకులతో తియ్యగా చేసిన బియ్యం, కృష్ణుడు ఇష్టపడే వినయపూర్వకమైన ఆహారాన్ని సూచిస్తుంది.
4. అప్పం - బియ్యం, బెల్లంతో చేసిన మృదువైన, తీపి పాన్‌ కేక్ ‌లు.
5. పాయసం - ఖీర్ దక్షిణ బంధువు, బెల్లం, కొబ్బరి పాలు మరియు కొన్నిసార్లు పెసర పప్పు లేదా సేమియాతో తయారు చేస్తారు.

సమాజ స్ఫూర్తి, సాంస్కృతిక లోతు

ఉత్తరాది వారు తరచుగా పెద్ద సమాజ ప్రాంగణాలు లేదా దేవాలయాలలో జన్మాష్టమిని జరుపుకుంటారు, దక్షిణ భారత వేడుకలు ఎక్కువగా సన్నిహిత ఆలయ సమావేశాలు, కుటుంబ పూజల వైపు మొగ్గు చూపుతాయి. ఇళ్లను తులసి మొక్కలు, మామిడి ఆకులు, మల్లె వంటి సువాసనగల పువ్వులతో అలంకరిస్తారు.

కేరళలోని గురువాయూర్ ఆలయంలో కృష్ణుడి జీవితాన్ని వివరించే సాంప్రదాయ నృత్య నాటకం అయిన కృష్ణట్టం ప్రదర్శనల కోసం వేలాది మంది భక్తులు గుమిగూడతారు. ఇటువంటి కళారూపాలు శాస్త్రీయ సంప్రదాయాలలో లోతుగా పాతుకుపోయాయి, వినోదం, ఆధ్యాత్మిక సుసంపన్నతను అందిస్తాయి.

ఒకే ప్రేమ వేడుక, అనేక రంగులలో
మథురలోని సందడిగా ఉండే వీధుల్లో అయినా లేదా ఉడిపిలోని ప్రశాంతమైన ప్రాంగణాల్లో అయినా జన్మాష్టమి చివరికి కృష్ణుడి పట్ల అదే కాలాతీత ప్రేమను జరుపుకుంటుంది. దక్షిణ భారతదేశంలో ఈ పండుగ భక్తిని సాంస్కృతిక కళాత్మకతతో మిళితం చేస్తుంది, గృహాలు, దేవాలయాలను భక్తికి నిలయాలుగా మారుస్తుంది. ఆచారాల నిశ్శబ్ద గాంభీర్యం, తాజా ప్రసాదం యొక్క సువాసన, లయబద్ధమైన కీర్తనలు దక్షిణ జన్మాష్టమి వేడుకను లోతైన ఆధ్యాత్మిక అనుభవంగా చేస్తాయి.