డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ ద్వారా కోమా లేదా మరణం..! ముందుజాగ్రత్త చర్యలు ఇవి..

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ అంటే ఏమిటి?

డయాబెటిక్ కెటోయాసిడోసిస్ అనేది ఒక సాధారణ సంఘటన, శరీరం అదనపు కీటోన్‌లను స్రవిస్తుంది మరియు ఇన్సులిన్ స్రావాన్ని నిరోధిస్తుంది. డయాబెటిక్ కీటో అసిడోసిస్ వల్ల కణాల స్థాయిలో జరిగే ప్రక్రియల్లో నియంత్రణ లోపిస్తుంది. దానివల్ల కణాల్లోంచి రక్తంలోకి కార్బన్ డయాక్సైడ్ తోపాటు అసిటోన్ కూడా చేరుతుంది. ఇది ఊపిరితిత్తుల్లోంచి శ్వాసక్రియలో భాగంగా బయటకు విడుదలవుతుంది. దీనివల్ల వేగంగా శ్వాస తీసుకోవడం, కడుపులో నొప్పి వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. ఈ పరిస్థితి తీవ్రమైతే కోమాలోకి వెళ్లిపోతారు. ఒక్కోసారి మరణం కూడా సంభవించవచ్చు. ఇది టైప్-1 మధుమేహ బాధితుల్లోనే కనిపిస్తుంది. ఇక తరచూ మూత్రానికి వెళ్లాల్సి రావడం కారణంగా శరీరంలో నీటిశాతం తగ్గిపోయి నాన్ కీటోటిక్ హైపర్ ఆస్మొలార్ పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల కూడా కోమాలోకి వెళ్లిపోయే అవకాశముంది. టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఉన్నవారిలో ఈ రకమైన డయాబెటిస్ వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది. టైప్ 2 డయాబెటిస్ ఉన్నవారికి అంతగా దీని ప్రభావం ఉండదు.

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ కు కారణాలు:

శరీరంలో స్రవించే ఇన్సులిన్ అనే హార్మోన్ రక్తంలో చక్కెర కణాలలోకి రావడానికి సహాయపడుతుంది. శరీరంలో ఇన్సులిన్ సరిపడా లేకపోతే, రక్తంలోని చక్కెర శక్తి కోసం ఉపయోగించబడదు. ఎప్పుడు, చక్కెర కణాలలోకి వెళ్ళకపోతే, అది రక్తంలో స్తబ్దుగా ప్రారంభమవుతుంది, చివరికి రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను పెంచుతుంది.

అందువల్ల, శరీరంలో అధిక కొవ్వు కీటోన్స్ ఆమ్లాన్ని ఎక్కువగా కుదిస్తుంది. అధిక కీటోన్స్ ఆమ్లం రక్త ఆమ్లతను పెంచుతుంది మరియు డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్‌కు కారణమవుతుంది.

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ కు సాధారణ కారణాలు వ్యాధిని నిర్లక్ష్యం చేయడం, ఇన్సులిన్ ఇంజెక్షన్లు తీసుకోవడంలో వైఫల్యం, గుండెపోటు, మద్యపానం, మాదకద్రవ్య వ్యసనం, శారీరక మరియు మానసిక గాయం మరియు మూత్రవిసర్జన మందులు వాడటం.

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ యొక్క లక్షణాలు:

* అధిక దాహం

* తరచుగా మూత్రవిసర్జన

* కడుపు నొప్పి

* వికారం మరియు వాంతులు

* ఊపిరి పీల్చుకోవడంలో ఇబ్బందుల

* అలసట మరియు అసౌకర్యం

* గందరగోళం

* శ్వాసించేటప్పుడు అలవాటు సంచలనం

* శ్వాసలో ఇబ్బందులు

* పొడి చర్మం మరియు నోరు తడి ఆరిపోవడం

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ కు ప్రమాద కారకాలు:

* టైప్ 1 డయాబెటిస్ ఉన్నవారు

* డిప్రెషన్

* అధిక జ్వరం

* గుండెపోటు లేదా స్ట్రోక్

* ధూమపానం

* 19 ఏళ్లలోపు

* శారీరక మరియు మానసిక గాయం

వైద్యుడిని ఎప్పుడు సంప్రదించాలి?

కింది లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించడం ముఖ్యం.

* మీరు వాంతి చేయలేకపోతే మరియు నీరు మింగడం లేదా త్రాగడం సాధ్యం కాకపోతే.

* పొత్తికడుపులో నొప్పి ఉంటే, వికారం కొనసాగుతుంటే..

* శ్వాసలో ఇబ్బంది మరియు వెలుపల శ్వాసించేటప్పుడు ఫల వాసన అనుభూతి.

* అలసిపోయి గందరగోళంగా అనిపిస్తుంది.

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ నిర్ధారణ:

మొదట, డాక్టర్ శారీరక పరీక్ష చేస్తారు. డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ కారణాన్ని గుర్తించడానికి అతను వివిధ పరీక్షలు చేయించుకోవాల్సి ఉంటుంది.

నిర్వహించాల్సిన పరీక్షల జాబితా:

* రక్త పరీక్ష - ఈ పరీక్ష డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్‌ను కనుగొని రక్తంలో చక్కెర, కీటోన్ స్థాయిలు మరియు రక్తంలో ఆమ్లతను నిర్ణయిస్తుంది.

* ఎక్స్-రే - ఛాతీ ప్రాంతంలో ఎక్స్-రే.

* బ్లడ్ ఎలక్ట్రోలైట్ టెస్ట్ - జీవక్రియ పనితీరును అంచనా వేయడానికి ఇది ఉపయోగించబడుతుంది, అనగా రక్తంలో పొటాషియం మరియు సోడియం వంటి ఎలక్ట్రోలైట్ల పరిమాణం.

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్ చికిత్స:

* ద్రవ పున:స్థాపన - నిర్జలీకరణ చికిత్సకు ద్రవ పున: స్థాపన ఉపయోగించబడుతుంది. కోల్పోయిన ద్రవాన్ని భర్తీ చేయడానికి నోటి లేదా ఇంట్రావీనస్ ద్వారా అదనపు మూత్రవిసర్జన జరిగకుండా చేస్తుంది. అలాగే, ఇది అధిక రక్తంలో చక్కెరను పలుచన చేస్తుంది.

* ఇన్సులిన్ థెరపీ - ఇన్సులిన్ థెరపీ నాడి ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది మరియు ఇది రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను 200 mg/dL కన్నా తక్కువకు పరిమితం చేస్తుంది. ఈ చికిత్స డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్‌కు కారణమయ్యే ప్రక్రియలను సవరించును.

* ఎలక్ట్రోలైట్ పున: స్థాపన - రక్తప్రవాహంలో ఇన్సులిన్ లేకపోవడం పొటాషియం, సోడియం మరియు క్లోరైడ్ వంటి ఎలక్ట్రోలైట్లను తగ్గిస్తుంది. అందువల్ల, గుండె, కండరాలు మరియు నరాలలో సరైన పనితీరుకు సహాయపడటానికి ఎలక్ట్రోలైట్లను నరాల ద్వారా పంప్ చేస్తారు.

డయాబెటిక్ కీటోయాసిడోసిస్‌ను ఎలా నివారించాలి.

* మీ డాక్టర్ సూచించిన విధంగా మీ డయాబెటిక్ మందులను సకాలంలో తీసుకోండి.

* రోజూ మీ రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలను పర్యవేక్షించండి.

* ఆరోగ్యకరమైన ఆహారాన్ని తినండి మరియు క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయండి.

* పుష్కలంగా నీరు త్రాగాలి.

రక్తపోటు, కొలెస్టరాల్, గ్లూకోజ్ స్థాయుల పరీక్షలను నియమిత సమయాల్లో తప్పనిసరిగా చేయించుకోవాలి.

* మధుమేహం ఉన్నవారు తమ కాళ్లల్లో స్పర్శజ్ఞానం పోయిందన్న విషయం చాలాకాలం వరకు గుర్తించలేరు. అందువల్ల అప్పుడప్పుడు తమ పాదాల్లో స్పర్శ ఎలా ఉందో పరిశీలించుకోవాలి.

* పాదాల మీద చర్మం కందిపోవడం, గాయాలు, పుండ్లు, ఆనెలు ఏమైనా ఉన్నాయేమో గమనించి.. వైద్యుల సూచనల మేరకు మందులు వాడాలి.

* పాదాలకు ఎలాంటి గాయాలూ తగలకుండా జాగ్రత్త వహించాలి. అవసరమైతే ప్రత్యేకమైన బూట్లు ధరించాలి.

* మధుమేహం ఉన్న వారికి మూత్ర పిండాలు దెబ్బతిని, మూత్రంలో ఆల్బుమిన్‌ అనే ప్రొటీన్‌ వెళ్లిపోతుంటుంది. దానివల్ల కిడ్నీ ఫెయిలయ్యే అవకాశముంది. అందువల్ల మూడునాలుగు నెలలకోసారి మూత్ర పరీక్ష చేయించుకోవాలి.

* మధుమేహం ఉన్న వారిలో గుండెపోటు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. అందువల్ల ఎలాంటి సమస్యలూ లేకపోయినా ఏటా ఈసీజీ, ట్రెడ్‌మిల్‌, లిపిడ్ ప్రొఫైల్ పరీక్షలు చేయించుకోవాలి.