ప్రపంచ దోమల దినోత్సవం :వీటి ద్వారా ఈ వ్యాధులు వ్యాప్తి చెందుతున్నాయని మీకు తెలుసా?

ఆడ దోమలు

ప్రపంచంలో ప్రాణాంతక జంతువులలో దోమలు ఒకటి. ఈ చిన్న దోమలు మానవులలో అనేక వ్యాధులకు కారణమవుతాయి. అంతే కాదు, కొంతమంది చనిపోతారు. ఆడ దోమలు మానవ శరీరాల నుండి రక్తాన్ని పీలుస్తాయి. వాస్తవానికి, ఆడ దోమలు గుడ్లు పెట్టడానికి ముందు మరియు గుడ్లు పెంచడానికి రక్తాన్ని పీలుస్తాయి. మగ దోమలు రక్తం పీల్చుకోవు.

రకాలు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా 3,000 కి పైగా వివిధ రకాల దోమలు ఉన్నాయని అమెరికన్ దోమల నియంత్రణ సంఘం తెలిపింది. కానీ ప్రపంచంలో మూడు చెత్త దోమలు ఉన్నాయి. ఈ మూడు రకాల దోమలు మాత్రమే అత్యంత ప్రాణాంతక వ్యాధులను వ్యాపిస్తాయి. అవి మలేరియాను వ్యాప్తి చేసే 'అనోఫిలస్' దోమ, డెంగ్యూ మరియు చికెన్ పాక్స్ వ్యాప్తి చేసే 'ఈడెస్' దోమ మరియు ఎలిఫాంటియాసిస్ వ్యాప్తి చేసే కులెక్స్ దోమ.

ఉష్ణోగ్రత

దోమలు సాధారణంగా 80 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత మాత్రమే ఇష్టపడతాయి. అందుకే శీతాకాలంలో దోమలు తగ్గుతాయి. కొన్ని ఆడ దోమలు గుడ్లు పెట్టడానికి వెచ్చని ఉష్ణోగ్రత కోసం గుడ్లు పెడతాయి. మరియు కొన్ని దోమలు నీటిలో స్తంభింపజేసి చనిపోతాయి.

మలేరియా

మలేరియా అనేది దోమల ద్వారా సంక్రమించే వ్యాధి. 2016 లో, ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 91 దేశాలలో 216 మిలియన్ కేసులు మరియు మలేరియాతో 4,45,000 మరణాలు నమోదయ్యాయి. ఇది ప్రధానంగా అభివృద్ధి చెందని గ్రామీణ ప్రాంత ప్రజలను ప్రభావితం చేస్తుంది. అనోఫిలస్ దోమల ద్వారా వ్యాపించే ప్లాస్మోడియం పరాన్నజీవి వల్ల మలేరియా వస్తుంది. ఈ అనోఫిలస్ దోమలలో 40 కి పైగా జాతుల దోమలు ఉన్నాయి. అనోఫిలిస్ యొక్క ప్రతి జాతి ప్రత్యేకమైన ప్రవర్తనలను కలిగి ఉంది.

డెంగ్యూ

డెంగ్యూ కూడా దోమల వల్ల వచ్చే వ్యాధి. గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లో పారిశుధ్యం సరిగా లేకపోవడం వల్ల డెంగ్యూ వస్తుంది. ఈడెస్ దోమల ద్వారా డెంగ్యూ వ్యాపిస్తుంది. ఈ దోమలకు గుడ్లు పెట్టడానికి కొద్దిపాటి నీరు మాత్రమే అవసరం, అనగా అవి గుడ్లు కొలనులు, గుమ్మడికాయలు, కాలువలు, సీసాలు, డబ్బాలు, టైర్లు మరియు అన్‌సీల్డ్ నీటి కుండలలో పెడతాయి.

నివారించడానికి మార్గాలు

నీటి కూజాలో మాత్రమే నీటి నిల్వ చేయాలి. ఇంటి చుట్టూ నీరు, వర్షపు నీరు నిలిచిపోకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోండి. పాత సీసాలు, డబ్బాలు, టైర్లు ఉంటే వాటిని పారవేసి కాల్చండి. వాటిలో నీరు నిలిచిపోయినప్పుడు దోమలు గుడ్లు పెడతాయి. నిద్రపోయేటప్పుడు దోమల వలలను కూడా వాడండి. కిటికీలపై దోమతెరలను ఉపయోగించడం మంచిది. శుభ్రమైన నీరు లేదా ఉడికించిన నీరు త్రాగటం మంచిది.