ప్రేమ ఒక్కటే ఉంటే పెళ్లి నిలబడుతుందా? వందల ఏళ్ల నాటి చాణక్యుడి సమాధానం ఇదే!

వివాహ బంధంలో ప్రేమ ఉంటే చాలు, ఎన్ని కష్టాలనైనా సునాయాసంగా దాటేయవచ్చు అని చాలామంది విశ్వసిస్తుంటారు. ఇద్దరు వ్యక్తుల మధ్య నిజమైన ప్రేమ ఉంటే, మిగతా సమస్యలన్నీ వాటంతట అవే సర్దుకుంటాయని అనుకుంటారు. కానీ వాస్తవ జీవితం భిన్నంగా ఉంటుంది. కేవలం ప్రేమ నకిలీ కావడం వల్లే బంధాలు విడిపోవు. ఆ ప్రేమకు వివేకం, క్రమశిక్షణ, సహనం, సరైన ప్రవర్తన తోడు కానప్పుడే అనేక వివాహాలు విచ్ఛిన్నం అవుతాయి.

ఇక్కడే వందల ఏళ్ల నాటి చాణక్య నీతి నేటి ఆధునిక సమాజానికి ఆశ్చర్యకరంగా అద్దం పడుతుంది. చాణక్యుడు సంబంధాలను కల్పనల దృష్టితో కాకుండా, వాస్తవిక కోణంలో విశ్లేషించాడు. అహంకారం, మాట తీరు, బాధ్యతలను ఇద్దరూ ఎలా పంచుకుంటారనే దానిపైనే బంధం ఆయుష్షు ఆధారపడి ఉంటుందని చాణక్యుడు స్పష్టంగా చెప్పాడు. ఆయన దృష్టిలో వివాహ బంధం పదిలంగా ఉండాలంటే ఈ ఏడు విషయాలు ఎంతో ముఖ్యం:

గౌరవం కరువైన ప్రేమ భారమే
ప్రేమ ఎంత ఉన్నా, ఒకరిపై ఒకరికి గౌరవం లేకపోతే ఆ బంధం నిలబడదు. భాగస్వామిని ఇతరుల ముందు చిన్నబుచ్చడం, ఎగతాళి చేయడం, మాటను మధ్యలోనే అడ్డుకోవడం బంధాన్ని లోపలి నుంచే తొలిచేస్తాయి. అగౌరవాన్ని భరిస్తూ ఏ మనిషీ ఎక్కువ కాలం జీవించలేడు. గౌరవం అంతరించిన చోట ప్రేమ ఓదార్పును ఇవ్వదు సరికదా, నరకంలా మారుతుంది.

అడ్డుగోడలా మారే అహంకారం
వివాహంలో ఈగో చిన్నచిన్న విషయాల నుంచే బయటపడుతుంది. తప్పు చేసినా క్షమాపణ చెప్పకపోవడం, ఎప్పుడూ తానే గెలవాలనుకోవడం, ఎవరు ఎక్కువ త్యాగం చేశారని లెక్కలు వేసుకోవడం బంధానికి ముప్పు. ఇద్దరిలో ఎవరూ మొదటి అడుగు వేయడానికి ఇష్టపడకపోతే, వారి మధ్య పెరిగే అడ్డుగోడను ఎవరూ కూల్చలేరు.

ఎన్నటికీ మానని మాటల గాయాలు
కోపంలో ఏ మాటలైనా అనేయవచ్చు, బంధం బలంగా ఉంది కదా అని చాలామంది అజాగ్రత్తగా ఉంటారు. కానీ,పదునైన మాటలు జీవితాంతం వెంటాడే గాయాలను చేస్తాయి. పదేపదే చేసే విమర్శలు, హేళనలు భాగస్వామిలో అభద్రతాభావాన్ని పెంచుతాయి. ఒకరి మాటలంటే మరొకరికి భయం ఏర్పడినప్పుడు ఆ బంధంలో ఇక ప్రశాంతత ఉండదు.

భావోద్వేగాల కోసం పూర్తిగా ఆధారపడకూడదు
మన సంతోషం, మనశ్శాంతి కోసం పూర్తిగా జీవిత భాగస్వామిపైనే ఆధారపడటం వల్ల ఒత్తిడి పెరుగుతుంది. ఎవరికి వారు మానసికంగా దృఢంగా ఉన్నప్పుడే ఇద్దరి మధ్య బంధం ఆరోగ్యకరంగా ఉంటుంది. ఒకరే మరొకరి మానసిక భారాన్ని నిరంతరం మోయాలంటే, కాలక్రమంలో ఆ అనుబంధం కూడా అలసటను తెప్పిస్తుంది.

బంధాన్ని చంపేసే నిశ్శబ్ద నిర్లక్ష్యం
పెద్ద గొడవల వల్లే బంధాలు దూరమవుతాయనుకుంటే పొరపాటే. రోజువారీ జీవితంలో చూపే నిరంతర నిర్లక్ష్యం బంధాన్ని నాశనం చేస్తుంది. కలిసి గడిపే సమయం లేకపోవడం, కేవలం పనుల కోసమే మాట్లాడుకోవడం, భాగస్వామి కష్టాన్ని పట్టించుకోకపోవడం వల్ల ప్రేమ నెమ్మదిగా శూన్యమైపోతుంది. మొక్కకు నీరు ఎలాగో, బంధానికి శ్రద్ధ కూడా అంతే అవసరం.

స్వభావంలోని లోపాలను విస్మరించకూడదు
మనుషుల స్వభావమే అన్నింటికంటే ముఖ్యం. ఇద్దరూ ప్రేమించుకున్నంత మాత్రాన కోపం, స్వార్థం, అబద్ధాలు చెప్పడం, బాధ్యతారాహిత్యం వంటి లక్షణాలు వాటంతట అవే మాయం కావు. ప్రేమ గుడ్డిది కదా అని ఈ లక్షణాలను సర్దుబాటు పేరుతో క్షమించేస్తే, భవిష్యత్తులో అవే రోజువారీ నరకానికి కారణం అవుతాయి.

బాధ్యతను మరచిన ప్రేమ నిలబడదు
సంబంధాలు కేవలం భావోద్వేగాలతోనే నడవవు, వాటికి కర్తవ్యం కూడా అవసరం. కష్టకాలంలో ఓర్పు, త్యాగం చూపించడం కూడా ముఖ్యమే. ప్రతిఫలాలను ఆశిస్తూ కర్తవ్యాలను విస్మరిస్తే ఇల్లు ఎలా నిలుస్తుంది? ఒకరు మాత్రమే బాధ్యతలు మోస్తూ, మరొకరు తప్పించుకుంటే ఆ బంధంలో అసంతృప్తి రాజుకుంటుంది.