COVID-19 మరియు పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్: కారణాలు, లక్షణాలు, ప్రమాద కారకాలు మరియు చికిత్స

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ అంటే ఏమిటి?

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ అనేది దీర్ఘకాలిక ఊపిరితిత్తుల పరిస్థితి, ఇది ఊపిరితిత్తుల కణజాలాలలో మచ్చలను కలిగిస్తుంది. మచ్చలు రక్తంలో తక్కువ ఆక్సిజన్ స్థాయికి దారితీస్తుంది, ఒక వ్యక్తి సరిగ్గా శ్వాస తీసుకోలేకపోతాడు, ముఖ్యంగా వ్యాయామం లేదా నడక సమయంలో.

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ఒకే వ్యాధి కాదు, కానీ ఊపిరితిత్తులలో మచ్చ కణజాలం ఉన్న పెద్ద సంఖ్యలో ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులను కలిగి ఉంటుంది. మచ్చకు అనేక కారణాలు కారణమవుతాయి మరియు వైద్య నిపుణుడు కొన్నిసార్లు ఒకే ఒక్క కారణాన్ని ఎత్తి చూపలేకపోతాడు. పైన పేర్కొన్న నివేదిక నుండి, COVID-19 సంక్రమణ పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ప్రమాద కారకాల్లో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

డయాబెటిస్ లేదా ఇతర దీర్ఘకాలిక వ్యాధుల మాదిరిగా, పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ చికిత్స చేయబడదు మరియు దాని లక్షణాలను మాత్రమే జీవిత నాణ్యతను మెరుగుపరచడానికి నిర్వహించవచ్చు.

COVID-19 మరియు పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్

• అక్యూట్ రెస్పిరేటరీ డిస్ట్రెస్ సిండ్రోమ్ (ARDS) కారణంగా ఊపిరితిత్తులకు దీర్ఘకాలిక మంట ఫలితంగా పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ అభివృద్ధి చెందుతుంది. ARDS అభివృద్ధి కారణంగా COVID-19 ఉన్నవారిలో 40 శాతం మంది ఇంటెన్సివ్ కేర్‌లో చేరారని పలు నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి.
• COVID-19 వైరల్ యాంటిజెన్ కారణంగా సైటోకిన్ విడుదల, అధిక వాయుమార్గ పీడనం, ఔషధ ప్రేరిత ఊపిరితిత్తుల విషపూరితం మరియు అనారోగ్య రోగులలో అధిక స్థాయిలో ఆక్సిజన్‌ను బహిర్గతం చేయడం వలన తీవ్రమైన ఊపిరితిత్తుల గాయం వంటి కారణాలు కారణం కావచ్చు.
• తీవ్రమైన COVID-19 కారణంగా ప్రవేశం పొందిన వ్యక్తుల సగటు వయస్సు SARS మరియు MARS సమయంలో ప్రవేశించిన వ్యక్తులతో పోలిస్తే ఎక్కువగా ఉందని కూడా గుర్తించబడింది. తీవ్రమైన COVID-19 కారణంగా ప్రేరేపించబడిన పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్కు వయస్సు పెరగడం ప్రమాద కారకాల్లో ఒకటి అని ఇది చూపిస్తుంది.
• పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ఊపిరితిత్తుల పనితీరు క్షీణించడానికి మరియు జీవన నాణ్యతకు దారితీస్తుంది. వైరల్ లోడ్ తగ్గిన తరువాత ఒక వ్యక్తి COVID-19 నుండి కోలుకున్నప్పటికీ, వైరస్ తొలగించడం వలన ఫైబ్రోసిస్ అభివృద్ధిని నిరోధించలేము. ఎందుకంటే తక్కువ మొత్తంలో అవశేషమైన కాని ప్రగతిశీల ఫైబ్రోసిస్ కూడా COVID-19 ఉన్న వృద్ధులలో, ముఖ్యంగా ముందుగా ఉన్న ఊపిరితిత్తుల వ్యాధి ఉన్నవారిలో మరణాల ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
• అందువల్ల, COVID-19 దీర్ఘకాలిక ఫలితాలు ఊహాజనిత మరియు మరింత అధ్యయనం అవసరం.



పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ కారణాలు

మచ్చల కారణంగా అల్వియోలీ అని పిలువబడే ఊపిరితిత్తుల గాలి సంచులు గట్టిగా లేదా మందంగా ఉన్నప్పుడు, రక్తప్రవాహానికి ఆక్సిజన్ సరఫరా కష్టమవుతుంది, ఇది పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్‌కు కారణమవుతుంది. ఊపిరితిత్తుల కణజాలాల మచ్చకు కొన్ని కారణాలు:

• రేడియేషన్
• లూపస్ మరియు రుమటాయిడ్ ఆర్థరైటిస్ వంటి ఆటో ఇమ్యూన్ డిజార్డర్స్.
• సిలికా దుమ్ము, అచ్చులు, హార్డ్ మెటల్ దుమ్ము లేదా బొగ్గు దుమ్ము వంటి పర్యావరణ మరియు వృత్తిపరమైన అంశాలు.
• హెపటైటిస్ లేదా హెర్పెస్ వంటి ఇన్ఫెక్షన్లు.
• కీమోథెరపీ లేదా శోథ నిరోధక మందులు.
• న్యుమోనియా మరియు చర్మశోథ వంటి వైద్య పరిస్థితులు.
• పొగాకు పొగ

గమనిక: పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్‌ను ఇడియోపతిక్ పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ అంటారు. కొన్ని సందర్భాల్లో, పరిస్థితి వంశపారంపర్యంగా ఉంటుంది.



పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ లక్షణాలు

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ లక్షణాల తీవ్రత వ్యక్తికి వ్యక్తికి మారుతుంది. కొంతమందిలో, లక్షణాలు చాలా నెమ్మదిగా పురోగమిస్తాయి, మరికొందరిలో చాలా త్వరగా కనబడుతాయి.

• ఊపిరి తీసుకోవడం ఇబ్బంది (మొదటి లక్షణం)
• అలసట
• బలహీనత
• వేలుగోళ్ల క్లబ్బింగ్
• పొడి దగ్గు
• ఛాతీ ప్రాంతంలో అసౌకర్యం
• కండరాల నొప్పి
• మీ వేలుగోళ్లు మీ ఆరోగ్యం గురించి ఏమి చెబుతాయి



పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ప్రమాద కారకాలు

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ప్రమాదాన్ని పెంచే కారకాలు:

• లింగం (పురుషులకు ఎక్కువ ప్రమాదం పెరిగింది)
• వయస్సు (వయస్సు 40-70 వరకు ప్రమాదం పెరిగింది)
• ధూమపానం
• మైనింగ్, నిర్మాణం లేదా వ్యవసాయం చేసే వృత్తి.
• రేడియేషన్‌కు గురికావడం
• కీమోథెరపీ చికిత్స
• పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ చరిత్ర కలిగి ఉన్నవారు
• ఆటో ఇమ్యూన్ డిజార్డర్.



పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ వల్ల సమస్యలు

చికిత్స చేయని పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ వంటి సమస్యలను కలిగిస్తుంది:

• శ్వాసకోశ వైఫల్యం
• ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్
• పుపుస రక్తపోటు(పలిమనరీ హైపర్ టెన్షన్)
• గుండె ఆగిపోవుట
• కుప్పకూలిన ఊపిరితిత్తులు
• ఊపిరితిత్తులు తీవ్రమైన అంటువ్యాధులు



పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ నిర్ధారణ

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ నిర్ధారణ తరచుగా న్యుమోనియా లేదా బ్రోన్కైటిస్ వంటి ఇతర ఊపిరితిత్తుల పరిస్థితులతో గందరగోళం చెందుతుంది. సాధారణ రోగ నిర్ధారణ పద్ధతులు:

• రక్త పరీక్షలు: అంటువ్యాధులు లేదా స్వయం ప్రతిరక్షక పరిస్థితిని గుర్తించడం.
• రక్త ఆక్సిజన్ స్థాయి పరీక్ష: రక్తంలో ఆక్సిజన్ మొత్తాన్ని అంచనా వేయడానికి.
• ఊపిరితిత్తుల పనితీరు పరీక్షలు: ఊపిరితిత్తులు సరిగ్గా పనిచేస్తాయో లేదో తెలుసుకోవడానికి.
• కఫం నమూనా పరీక్ష: అంటువ్యాధులు (బ్యాక్టీరియా లేదా వైరస్) కారణమా అని గుర్తించడం.
• సిటి స్కాన్: పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ వల్ల ఊపిరితిత్తుల దెబ్బతిన్న సంకేతాలను చూడటం.
• బయాప్సీ: ఊపిరితిత్తుల మచ్చలను ఖచ్చితంగా గుర్తించడం మరియు ఇతర ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులను తోసిపుచ్చడం.



పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ చికిత్సలు

చికిత్స పద్ధతులు ప్రధానంగా పరిస్థితి యొక్క పురోగతిని నిర్వహించడం. వాటిలో ఉన్నవి:

• మందులు: లక్షణాలను నిర్వహించడం ద్వారా పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ పురోగతిని మందగించడం.
• ప్రెడ్నిసోన్ మందులు: పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్‌కు ఆటో ఇమ్యూన్ పరిస్థితి కారణమైతే రోగనిరోధక శక్తిని అణిచివేసేందుకు.
• యాంటీఫైబ్రోటిక్ మందులు: ఊపిరితిత్తుల కణజాలాల మరింత మచ్చలను తగ్గించడానికి లేదా తగ్గించడానికి.
• ఆక్సిజన్ థెరపీ: సులభంగా శ్వాస తీసుకోవడానికి.
• పునరావాస కార్యక్రమాలు: ఊపిరితిత్తుల సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడానికి శ్వాస పద్ధతులు మరియు ఇతర అంశాలను నేర్చుకోవడం.
• ఊపిరితిత్తుల మార్పిడి: పై చికిత్సా పద్ధతులు పని చేయకపోతే మాత్రమే చేయవచ్చు.



పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ నివారణ

• దూమపానం వదిలేయండి
• మీ వృత్తిలో మైనింగ్, వ్యవసాయం, నిర్మాణం లేదా రేడియేషన్, సిలికా దుమ్ము లేదా ఇతర హానికరమైన కాలుష్య కారకాలకు గురికావడం ఉంటే, శ్వాసకోశ వ్యవస్థలో ఆ కాలుష్య కారకాలు ప్రవేశించకుండా నిరోధించడానికి ముందు జాగ్రత్త చర్యలు తీసుకోండి.
• సమతుల్య ఆహారం తీసుకోండి.
• క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయండి లేదా శారీరక శ్రమల్లో పాల్గొనండి.
• పరిస్థితిని చక్కగా ఎదుర్కోవటానికి మరియు దాని పురోగతిని తగ్గించడానికి మీ జీవనశైలి అలవాట్లను మార్చండి.



సాధారణ FAQ లు

1. పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ఉన్న వ్యక్తి యొక్క ఆయుర్దాయం ఎంత?

సాధారణంగా, పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ఉన్న వ్యక్తి ఆయుర్దాయం నిర్ధారణ అయిన 3-5 సంవత్సరాల తరువాత ఉంటుంది. కానీ వైద్య శాస్త్రంలో పురోగతి కారణంగా, ఈ పరిస్థితి ఉన్న ప్రజల జీవితకాలం పెంచడానికి అనేక మార్గాలు కనుగొనబడ్డాయి.

2. ఎండ్-స్టేజ్ పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ సంకేతాలు ఏమిటి?

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ చివరి దశ సంకేతాలలో నిరంతర దగ్గు, సుదీర్ఘమైన ఛాతీ నొప్పి, బరువు తగ్గడం, ఆత్రుత భావన మరియు నిద్ర విధానాలలో భంగం.

3. పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ రోగులు ఎలా చనిపోతారు?

పల్మనరీ ఫైబ్రోసిస్ ఉన్న రోగులు ప్రధానంగా కుడి వైపు గుండె ఆగిపోవడం, ఊపిరితిత్తుల ధమనులకు ఒత్తిడి (పల్మనరీ హైపర్‌టెన్షన్) మరియు ఊపిరితిత్తుల క్యాన్సర్ కారణంగా మరణిస్తారు.